Esnemeyen Boşluk
Tanıdık Olanın İhlali ve Yeni’nin Doğuşu
Güzellik, genellikle bir uyum ve benzerlik silsilesi olarak algılanır. Oysa gerçek anlamda yeni olan, bu benzerlik zincirini kıran, bizi tanıdık limanlardan uzaklaştıran huzursuz edici güçtür. Bir imgeye baktığımızda "Bu, odur" diyemediğimiz kısa tereddüt anları, aslında özgürlüğün başladığı yerdir. Foucault’nun dünyasında alternatif olan, mevcut düzenin içine eklenen bir seçenek değil; düzenin kendisini sorgulatan bir "yer-olmayan"dır. Yeni olanın cazibesi, bize vaat ettiği konfordan değil, dünyayı algılama biçimimizi kökten değiştiren sarsıcı etkisinden gelir.
Benzerlikten Andırışa
Dünya üzerindeki çeşitliliği genellikle nesneleri birbirleriyle kıyaslayarak, onları sınıflara ayırarak anlamaya çalışırız. Ancak bu yaklaşım, her şeyi bir referans modele göre hizalar ve farklılığı sadece referanstan uzaklaşma derecesiyle tanımlar. Alternatif bir bakış ise hiyerarşiyi reddeder. Burada nesneler bir merkeze göre değil, birbirlerini sonsuzca çoğaltan birer replika gibi yan yana dururlar.
Bu çeşitlilik anlayışında her yeni parça, bir öncekinin kopyası olmak zorunda değildir. Aradaki küçücük, sisli boşluklar ya da esnemeyen yani tanımlanamayan, adlandırılamayan alanlar, gerçek zenginliğin kaynağıdır. Güzellik tam bu noktada andırışların içinde, hiçbir merkeze boyun eğmeden özgürce dans etmelerinde yatar.
Sessizliğin ve Boşluğun Estetiği
Yeni olanın güzelliği, çoğu zaman gürültülü bir devrimle değil, sessiz bir ayrışmayla gelir. Kelimelerin nesnelerden koptuğu, imgenin adından sıyrıldığı boşluk anı, aslında yeni dünyaların inşa edilebileceği yegane oyun alanıdır. Alternatif olanı kucaklamak, bir piponun pipo olmadığını söyleyecek cesareti göstermek ve bu inkarın içinden doğan sonsuz olasılıklar denizinde yüzmektir.
Farklılık, bir hatanın sonucu değil aksine varlığın en saf ve en yaratıcı halidir. Zihnimizdeki öğretici sesini susturduğumuzda, yukarıda serbestçe süzülen tüm olasılıkların yani gerçek yeninin güzelliğini fark etmeye başlarız.
Bu yeni güzellik anlayışı, zihnin alışılmış sınırlarını terk ederek nesnelerin ve sözcüklerin özgürleştiği sonsuz boşlukta yankılanan sessiz bir devrim olsa gerek.
